Strona główna Niemowlę Zdrowie niemowlaka Żółtaczka fizjologiczna u noworodków

Żółtaczka fizjologiczna u noworodków

Każda przyszła mama pragnie, by jej dziecko było przede wszystkim zdrowe. Wiadomość, że noworodek ma żółtaczkę, może zatem przerazić. Warto zatem już przed rozwiązaniem dowiedzieć się, z czym związany jest ten stan, jak się postępuje w przypadku jego stwierdzenia u nowonarodzonego malucha i jakie ewentualne niebezpieczeństwo zagraża dziecku.

Przyczyny żółtaczki fizjologicznej

Na początku uspokajamy – żółtaczka fizjologiczna nie jest tym samym, co „prawdziwa” żółtaczka. Wyjaśnia to dr Małgorzata Szczepulska-Kowalczyk, pediatra z Centrum Medycznego Scanmed Multimedis w Krakowie:

– Żółtaczką nazywamy żółte zabarwienie skóry, błon śluzowych i białkówek spowodowanych podwyższonym poziomem bilirubiny. Większość noworodków, tj. ok. 70 proc., w drugiej lub trzeciej dobie życia ma tzw. żółtaczkę fizjologiczną, która jest stanem przejściowym, wynikającym z niedojrzałości enzymów wątrobowych i nie wymaga leczenia – inaczej mówiąc, nie uznajemy jej za stan chorobowy.

By dokładniej wyjaśnić mechanizm powstawania żółtaczki u noworodka, musimy na chwilę „cofnąć się” do życia płodowego maluszka. Kiedy dziecko znajduje się w brzuchu, jego erytrocyty, czyli krwinki czerwone, są nieco inne, niż te powstające przy porodzie. Dlatego też inna jest ich nazwa – to erytrocyty płodowe. Gdy dziecko przychodzi na świat, stają się one zbędne i zaczynają się rozpadać. Przy tym właśnie rozpadzie powstają efekt uboczny, czyli bilirubina. Ujmując sprawę w dużym skrócie, składnik ten powinien zostać przechwycony przez wątrobę, „przerzucony” do dróg żółciowych, potem do przewodu pokarmowego i ostatecznie – wydalony. Jednak, co bardzo istotne, wątroba noworodka nie potrafi jeszcze w pełni poradzić sobie z tym zadaniem. Dlatego bilirubina krąży po organizmie, nadając charakterystyczną barwę skórze i śluzówkom.

Warto wiedzieć, że są czynniki, które mogą dodatkowo wpływać na pojawienie się lub nasilenie żółtaczki u noworodka. Są to:

  • Niedotlenienie (spowodowane na przykład owinięciem się szyi dziecka pępowiną), które powoduje osłabienie wątroby, czyli jej mniej wydajną pracę.
  • Niewystarczająco sprawna praca jelit – której efektem jest zbyt późne wydalenie smółki albo wydalenie jej w zbyt małych ilościach. Skutkiem zalegania smółki jest zwrotne wchłanianie bilirubiny.
  • Konflikt serologiczny – gdy dziecko ma inny czynnik Rh, niż matka. W takim przypadku zwykle dochodzi do intensywnego rozwoju żółtaczki już w pierwszym dniu życia dziecka.

Poziom bilirubiny sprawdza się poprzez badanie krwi. Przy żółtaczce fizjologicznej maksymalny poziom bilirubiny (w 4 – 5  dniu życia) nie przekracza 12 mg/dl. Na niektórych oddziałach noworodkowych można spotkać się także z badaniem poziomu bilirubiny przy pomocy bilirubinometru – bada on zażółcenie skóry.

Postępowanie w żółtaczce noworodków

Jeśli poziom bilirubiny nie przekroczył normy i przestał rosnąć, mama z dzieckiem zostają wypisani do domu – zżółknienie skóry i śluzówek dziecka powinno zniknąć samoistnie. Gdy jednak wartość przekroczy 12mg/dj, konieczne jest wprowadzenie odpowiedniego postępowania lekarskiego. Zostaniecie wówczas nieco dłużej na oddziale noworodkowym, a maluszek zostanie poddany fototerapii.

Fototerapia to metoda leczenia żółtaczki fizjologicznej, która polega na naświetlaniu dziecka specjalnymi, emitującymi niebieskie światło świetlówkami. To światło rozbija cząsteczki bilirubiny, więc jej poziom w organizmie spada. Maluszek zostanie w tym celu rozebrany tylko do pieluszki, a na jego okolice oczu zostanie założona specjalna opaska, przypominająca gogle narciarskie. Zwykle fototerapia trwa od doby do półtorej doby – długość czasu leczenia uzależniony jest od tego, jak szybko spada poziom bilirubiny we krwi dziecka.

Inną metodą leczenia dziecka z natężoną żółtaczką jest podawanie mu niewielkich dawek leku o nazwie Luminal. Jego działanie opiera się na aktywowaniu pracy wątroby i tym samym sprawniejszym rozbijaniu cząsteczek bilirubiny. Czasem dokonuje się również transfuzji krwi – upuszcza się krew noworodka zawierającą nadmiar bilirubiny i podaje „czystą” krew dawcy. Warto jednak podkreślić, ze ta technika stosowana jest rzadko i tylko w mocno uzasadnionych przypadkach.

Żółtaczka fozjologiczna groźna dla zdrowia

Nie w każdym przypadku żółtaczka fizjologiczna jest całkowicie niegroźna – wyjaśnia dr Małgorzata Szczepulska – Kowalczyk. – Inaczej jest na przykład, gdy mamy do czynienia ze zrealizowanym konfliktem serologicznym w zakresie grup krwi. Wtedy żółtaczka pojawia się zaraz po urodzeniu. Wysokie stężenie bilirubiny w surowicy powoduje, że bilirubina może przejść przez barierę krew-mózg i uszkodzić układ nerwowy. W innych przypadkach żółtaczka jest objawem infekcji takich jak cytomegalia, toksoplazmoza lub zakażenie układu moczowego.

Zapobieganie nasileniu żółtaczki

W niektórych przypadkach żółtaczka u noworodka może się nasilić. By tak się nie stało, warto między innymi:

  • Spytać lekarza o dalsze postępowanie

U niektórych noworodków lekarze zalecają kontrolowanie poziomu bilirubiny we krwi przez okres na przykład dwóch tygodni od przyjścia dziecka na świat. Z każdym wynikiem należy wówczas udać się do pediatry. Jeśli wyniki będą się zmniejszały, nie będzie potrzeby dalszego postępowania.

  • Jak najczęściej karmić piersią

U większości noworodków z żółtaczką fizjologiczną zaleca się regularne przystawianie dziecka do piersi – średnio od 8 do 12 razy na dobę. Dzięki temu dziecko jest bardziej nawodnione, a jego jelita zaczynają intensywnie pracować. Warto jednak przedyskutować tę kwestię z lekarzem. W niektórych przypadkach zachodzi podejrzenia nasilania się żółtaczki, spowodowane obecnością w mleku matki enzymów zwiększających wchłanianie bilirubiny z przewodu pokarmowego. Na szczęście, odstawienie dziecka od piersi zaleca się maksymalnie na 48 godzin.

Kiedy do lekarza?

Czasem, mimo, że dziecko wraz z mamą zostali wypisani do domu, pojawia się coś, co wydaje się niepokojące. Warto zatem wiedzieć, że malucha koniecznie powinien zobaczyć lekarz, jeżeli żółtaczka trwa dłużej, niż dwa tygodnie lub pojawia się ponownie – po uprzednim ustąpieniu.

BRAK KOMENTARZY

Dodaj komentarz