Strona główna Rodzice Wyjazd dziecka za granicę – kiedy konieczna jest zgoda rodzica?

Wyjazd dziecka za granicę – kiedy konieczna jest zgoda rodzica?

Wyjazd dziecka za granicę - kiedy konieczna jest zgoda rodzica?

Każdy rodzic może sam podejmować decyzje dotyczące zwykłych spraw życia dziecka. W sprawach istotnych, takich jak wakacyjny wyjazd za granicę, rodzice muszą rozstrzygać wspólnie. Czy brak zgody drugiego rodzica definitywnie wyklucza możliwość zabrania małoletniego na zagraniczne wczasy?

Kiedy nie trzeba pytać o zgodę na wyjazd dziecka?

Władza rodzicielska przysługuje co do zasady obojgu rodzicom. Jest ona niezależna od tego, czy zamieszkują oni wspólnie, nie jest też istotne, który z nich faktycznie zajmuje się dzieckiem. Rodzic, posiadając władzę rodzicielską, ma prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dotyczących dziecka. Należą do nich m.in. wyjazd małoletniego za granicę – zarówno na pobyt stały, jak i w celach wypoczynkowych.

Wyjątek od tej reguły stanowią sytuacje, w których:

  • jeden z rodziców nie żyje;
  • jeden z rodziców jest pozbawiony władzy rodzicielskiej lub ma tę władzę zawieszoną bądź też ograniczoną i jej zakres nie obejmuje podejmowania decyzji w kwestii wyjazdów dziecka za granicę;
  • ojcostwo nie zostało ustalone.

Wtedy rodzic posiadający pełnię władzy rodzicielskiej może samodzielnie podjąć decyzję o wakacyjnym wyjeździe swojej pociechy za granicę.

Pamiętaj! Sam fakt zgody rodzica na wyrobienie dowodu osobistego czy paszportu nie jest równoznaczny ze zgodą na wyjazd dziecka poza granice kraju.

Ograniczenie władzy rodzicielskiej

Ograniczenie władzy rodzicielskiej nie zawsze wyłączy obowiązek uzyskania zgody na wyjazd. Istotna jest treść orzeczenia, mocą którego władza rodzicielska została ograniczona. Warto posłużyć się następującymi rozstrzygnięciami z praktyki orzeczniczej, które spotkać można m.in. w wyrokach rozwodowych:

  • Sąd „powierza powódce  wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką stron – Mają Nowak, ograniczając władzę rodzicielską pozwanego do prawa współdecydowania o  istotnych sprawach dotyczących dziecka”.

Orzeczenie tej treści nie wpływa na uprawnienia ojca w zakresie obejmującym wyrażanie zgody na wyjazd. Ojciec w dalszym ciągu może współdecydować o wszystkich istotnych sprawach dotyczących dziecka, w tym również o jego zagranicznej podróży wakacyjnej.

  • Sąd „powierza powódce wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką stron – Mają Nowak, ograniczając władzę rodzicielską pozwanego do prawa współdecydowania o  istotnych sprawach dotyczących dziecka, takich jak: wybór sposobu leczenia, szkoły i zawodu”.

Z treści wyroku wynika, że Sąd nie zaliczył organizacji wypoczynku dziecka do kategorii istotnych spraw dziecka. Efektem takiego rozstrzygnięcia jest zwolnienie matki z obowiązku uzyskania zgody na wyjazd małoletniego na wakacje. Gdyby jednak w orzeczeniu podkreślono, że wyliczenie „spraw istotnych” ma charakter jedynie przykładowy, to zgoda ojca byłaby już wymagana.

Zezwolenie Sądu na wyjazd dziecka

Jeśli jeden z rodziców nie wyraża zgody na wyjazd małoletniego, drugi z nich może złożyć do Sądu wniosek o rozstrzygnięcie w istotnych sprawach dziecka. Wniosek ten podlega opłacie w wysokości 40,00 zł i należy go złożyć w Sądzie Rejonowym  miejsca zamieszkania lub pobytu dziecka. Żądanie może przybrać następującą formę:

Wnoszę o zezwolenie na wyjazd wakacyjny Mai Nowak – córki wnioskodawczyni i uczestnika, ur. dnia 06.06.2006 r., wraz z wnioskodawczynią do Grecji – w okresie od 15.07.2015 r. – 22.07.2015 r., celem spędzenia wspólnie z matką urlopu wypoczynkowego.

Do wniosku załączyć trzeba skrócony odpis aktu urodzenia dziecka oraz skrócony akt małżeństwa bądź odpis orzeczenia sądowego regulującego wykonywanie władzy rodzicielskiej.

Konsekwencje braku zgody na wyjazd dziecka

Przepisy nie przewidują szczególnej sankcji dla rodzica, który decyduje się na zagraniczny wyjazd wakacyjny z dzieckiem bez uzyskania zgody drugiego z rodziców. Nie jest jednak wykluczone, że takie działanie spotka się z reakcją rodzica, którego zgoda była wymagana. Może on np. podjąć próbę ograniczenia lub pozbawienia władzy rodzicielskiej rodzica, który podjął samodzielną decyzję w tym zakresie. Wydaje się jednak, że wniosek taki nie powinien spotkać się z aprobatą Sądu, zwłaszcza jeśli zdarzenie miało charakter jednostkowy.

Zarzut uprowadzenia dziecka

Inaczej wygląda sytuacja, jeśli decyzję o wyjeździe podejmie rodzic, który został już pozbawiony władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, bądź któremu władzę ograniczono. Osobie takiej może zostać postawiony zarzut popełnienia przestępstwa uprowadzenia małoletniego, które zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3. Warunkiem karalności jest nieukończenie przez dziecko 15 roku życia.

Pamiętaj! Ustalając termin wakacyjnego wyjazdu z dzieckiem, zawsze należy mieć na względzie określone wyrokiem sądowym prawo drugiego rodzica do kontaktów z małoletnim, które nie może zostać naruszone.

Wyjazd dziecka z babcią

Niejednokrotnie nasze pociechy wyjeżdżają za granicę bez rodziców, np. z dziadkami. Dysponują oni w czasie podróży paszportem lub dowodem osobistym małoletniego, dzięki czemu mogą swobodnie przekraczać z nim granicę. Prawo polskie nie wymaga, aby osoby te posiadały jakikolwiek inny dokument, potwierdzający udzielenie przez rodziców zgody na wyjazd. Należy jednak pamiętać, że kodeks graniczny Schengen uprawnia straż graniczną do kontroli, czy osoby towarzyszące małoletnim są uprawnione do sprawowania nad nimi opieki. Cała procedura ma zapewnić bezpieczne przekraczanie granic, ochronę praw dzieci, ale także zwalczanie zagrożenia porwaniami.

Z powyższych względów warto rozważyć udzielenie formalnej zgody na wyjazd i upoważnienia do sprawowania opieki nad dzieckiem. Oświadczenia powinny zawierać adres i numery telefonów rodziców, co umożliwi urzędnikom sprawny kontakt z nimi. Dobrą praktyką jest poświadczenie notarialne tych dokumentów oraz ich przetłumaczenie przez tłumacza przysięgłego na język angielski lub język kraju, do którego dziecko wyjeżdża. Przezorność taka z pewnością pozwoli osobom opiekującym się dzieckiem na uniknięcie wielu nieporozumień i problemów.

Pamiętaj! Prawo obowiązujące w kraju, do którego planujemy wycieczkę, może przewidywać obowiązek posiadania przez osoby podróżujące z małoletnimi konkretnych dokumentów potwierdzających zgodę na wyjazd (np. Chorwacja, Kanada).

KOMENTARZE: 3

  1. Moja niedoszła teściowa leci do swojego syna do Anglii. Chce zabrać ze sobą nasze wspólne dziecko. Czy mogę ja sama udzielić jej notarialnie zgody na wyjazd z nim?? Ja sama posiadamy taką zgodę od ojca dziecka.

  2. Witam, chciał bym dowiedzieć się jak wygląda, ze strony prawnej, zgoda rodzica, a raczej jej brak, na wyjazd dziecka (4 letniej córki) poza granice kraju, a mianowicie do Egiptu, gdzie jest on krajem o podwyższonym ryzyku niebezpieczeństwa (terroryzm). Wyjazd odbędzie się bez obojga rodziców, jedynie pod opieką babci. Chciałbym nadmienić że nie mam ograniczonych praw rodzicielskich.

  3. Witam, mój ex mąż właśnie wywiózł dzieci do Egiptu bez mojej zgody. W sytuacji podwyższonego zagrożenia atakami terrorystycznymi, kiedy polski MSZ odradza wyjazdy w tym kierunku. Nie uzgadniał tego ze mną. Do końca trzymał kierunek wyjazdu w tajemnicy. Zastanawiam się nad ograniczeniem mu władzy rodzicielskiej w części dotyczącej wyjazdów zagranicznych. Uważam, że była to skrajnie nieodpowiedzialna decyzja celowo ukrywana przede mną.

Dodaj komentarz