Strona główna Rodzice Przysposobienie dziecka, czyli adopcja

Przysposobienie dziecka, czyli adopcja

0 314
Przysposobienie dziecka, czyli adopcja

Przysposobienie, zwane również adopcją, to forma sprawowania zastępczej pieczy nad dzieckiem. Dzięki niemu możliwe staje się wychowanie małoletniego w nowej rodzinie. Kiedy adopcja jest możliwa i czy zawsze prowadzi do zerwania kontaktów dziecka z dotychczasowymi krewnymi?

Rodzaje przysposobienia

Ze względu na skutki, jakie wywołuje przysposobienie, możemy wyróżnić trzy jego rodzaje:

  • pełne;
  • niepełne;
  • całkowite.

Przysposobienie pełne

Przy przysposobieniu pełnym powstaje węzeł pokrewieństwa między dzieckiem a osobami przysposabiającymi i ich krewnymi. Jednocześnie dochodzi do zerwania więzi między przysposabianym a jego rodziną naturalną.
Obrazowo można więc stwierdzić, że dziecko zyskuje nie tyko nowych rodziców, ale również „nowych” braci i wujków, jednocześnie „traci” jednak dotychczasowych.

Pamiętaj! Przysposobienie pełne może zostać rozwiązane w razie zaistnienia ważnych powodów.

Przysposobienie niepełne

Adopcja niepełna skutkuje powstaniem stosunku pokrewieństwa wyłącznie między dzieckiem a przysposabiającymi. W efekcie małoletni będzie mieć nowych rodziców, natomiast nie zyska „nowego” brata lub wujka. Z drugiej strony więzi z dotychczasową rodziną pozostają zachowane.

Przysposobienie całkowite

Przysposobienie całkowite różni się od pełnego tym, że jest nierozwiązywalne. Wiąże ono z nową rodziną w sposób zupełny. Dziecko adoptowane jest traktowane tak, jakby było naturalnym dzieckiem przysposabiających, w szczególności są oni wpisywani w akcie urodzenia jako rodzice.

Pamiętaj! Przysposobienie całkowite może zostać orzeczone jedynie, jeśli rodzice naturalni złożyli przez sądem zgodę na przysposobienie swego dziecka w przyszłości bez wskazania osoby przysposabiającego.

Kiedy przysposobienie dziecka jest możliwe?

Sąd opiekuńczy może orzec przysposobienie, ale muszą być spełnione określone warunki:

  • przysposobiony to osoba małoletnia. Warunek ten musi być spełniony w dniu złożenia wniosku o przysposobienie;
  • przysposabiający musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych. Jego kwalifikacje osobiste powinny przy tym uzasadniać przekonanie, że będzie należycie wywiązywał się z obowiązków przysposabiającego. Ponadto osoba taka musi legitymować się opinią kwalifikacyjną oraz świadectwem ukończenia szkolenia organizowanego przez ośrodek adopcyjny;
  • między przysposabiającym a przysposobionym powinna istnieć odpowiednia różnica wieku. Z życiowego punktu widzenia powinna ona być taka, jaka zwykle istnieje między rodzicami a dziećmi;
  • przysposobienie może zostać orzeczone wyłącznie dla dobra przysposobionego, które w procesie adopcyjnym jest wartością nadrzędną;
  • należy uzyskać zgodę:
  1. przysposabianego, jeżeli ukończył lat 13;
  2. rodziców przysposabianego, chyba że zostali oni pozbawieni władzy rodzicielskiej, są nieznani albo porozumienie się z nimi napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody;
  3. opiekuna, jeżeli dziecko pozostaje pod opieką.

PAMIĘTAJ! Istnieją sytuacje wyjątkowe, w których przysposobienie może być orzeczone nawet bez zgody przysposabianego, rodziców lub opiekuna.

Adopcja przez osoby będące w związku nieformalnym

Przysposobić wspólnie mogę jedynie małżonkowie.  Dlatego też osoby pozostające w związku partnerskim nie mogą razem adoptować dziecka. Formalnie nie ma przeszkód, aby dziecko zostało przysposobione przez jedną z tych osób. W praktyce takie orzeczenia należą jednak do rzadkości.

Zmiana nazwiska

Adoptowane dziecko otrzymuje nazwisko przysposabiającego. W razie przysposobienia dziecka wspólnie przez małżonków albo też w przypadku przysposobienia przez jednego z małżonków dziecka drugiego małżonka, dziecko otrzymuje nazwisko, które noszą albo nosiłyby dzieci zrodzone z tego małżeństwa.

Sąd na wniosek przysposobionego i za zgodą przysposabiającego może też ustalić, że małoletni będzie nosił nazwisko złożone z jego dotychczasowego nazwiska i z nazwiska przysposabiającego.  Możliwa jest też zmiana imienia dziecka, jeśli żądanie takie zgłosi przysposabiający.

Przysposobienie a kontakty z rodziną

Zgoda rodziców naturalnych na przysposobienie nie pozbawia ich prawa do osobistej styczności z dzieckiem. Wyjątek dotyczy przysposobienia całkowitego, wtedy bowiem rodzice tracą zarówno władzę rodzicielską jak i prawo do kontaktów.

Przysposobienie a alimenty

Przysposobienie pełne i całkowite pozbawia przysposobionego prawa do alimentów ze strony dotychczasowych krewnych (rodziców, dziadków, rodzeństwa). Jednocześnie krewni ci tracą prawo do alimentów od przysposobionego.

Sytuacja komplikuje się, gdy przysposabianym jest pasierb. Jeśli bowiem np. mąż adoptuje dziecko swojej żony, to zachowane zostają wszystkie więzi łączące małoletniego z matką i jej krewnymi. Ustają z kolei więzi przysposobionego z ojcem naturalnym, który nie będzie płacił alimentów, podobnie jak jego rodzice, a dziadkowie ojczyści małoletniego. Tym samym zobowiązanymi do alimentów na rzecz dziecka będą kolejno:

  • przysposabiający i jego małżonek (w podanym przykładzie – „nowy” ojciec i naturalna matka);
  • wstępni tych osób (dziadkowie, pradziadkowie przysposobionego);
  • zstępni tych osób (rodzeństwo naturalne i przyrodnie przysposabiającego).

Jeśli w opisanej sytuacji przysposobienie pasierba miałoby miejsce po śmierci jego naturalnego ojca, to sąd, orzekając o przysposobieniu, może zachować więzi pokrewieństwa łączące przysposobionego z krewnymi zmarłego. Wówczas zobowiązanymi do alimentacji dziecka poza ww. osobami będą dodatkowo krewni ojca naturalnego – w praktyce mowa tu o jego rodzicach.

W razie adopcji niepełnej powstaje obowiązek alimentacyjny między przysposobionym a przysposabiającym.  W tym przypadku przysposobiony nie będzie już jednak uprawniony do alimentów od krewnych przysposabiającego (np. jego rodziców). Również oni nie będą mogli domagać się świadczeń od przysposobionego. Ostatecznie zobowiązanymi do alimentów na rzecz dziecka będą kolejno:

  • przysposabiający;
  • rodzice naturalni przysposobionego;
  • dziadkowie naturalni;
  • rodzeństwo pochodzące od rodziców naturalnych.

Procedura sądowa

Postępowanie prowadzone jest przed sądem właściwym według miejsca zamieszkana osoby przysposabiającej lub mającej być przysposobioną.

Wniosek jest wolny od opłaty sądowej i może być złożony wyłącznie przez przysposabiającego.

 

BRAK KOMENTARZY

Dodaj komentarz