Strona główna Rodzice Przedawnienie alimentów – jak uzyskać zaległe alimenty?

Przedawnienie alimentów – jak uzyskać zaległe alimenty?

Przedawnienie alimentów - jak uzyskać zaległe alimenty?

Alimenty mają zaspokajać bieżące potrzeby dziecka. Tylko w wyjątkowych sytuacjach można jednak dochodzić ich za okres miniony. Czy możliwość żądania zaległych alimentów ograniczona jest terminem i jak zabezpieczyć się przed ewentualnym zarzutem przedawnienia?

Prawo do świadczeń alimentacyjnych

Samo prawo do świadczeń alimentacyjnych nie podlega przedawnieniu. Tym samym, jeśli usprawiedliwione potrzeby dziecka nie są zaspokojone, a rodzic nie realizuje ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, to w każdej chwili możliwe jest wystąpienie do Sądu z pozwem o alimenty. Wniosek pozwu powinien obejmować co do zasady żądanie zasądzenia alimentów w określonej wysokości za okres od chwili wytoczenia powództwa.

Alimenty wstecz – jak i kiedy można uzyskać zaległe alimenty?

Poza żądaniem zasądzenia bieżących alimentów, uprawniony może również zgłosić roszczenie o alimenty należne za okres sprzed wytoczenia powództwa, jeśli oczywiście w tym okresie obowiązek alimentacyjny nie był wykonywany. W tej sytuacji Sąd zasądzi odpowiednią sumę pieniężną, która odpowiadać będzie wartości niezaspokojonych potrzeb dziecka z czasu przed wniesieniem powództwa.

Należy przy tym pamiętać, że dodatkowym warunkiem dopuszczalności dochodzenia roszczeń alimentacyjnych za okres poprzedzający wytoczenie powództwa, jest wykazanie, że potrzeby dziecka pozostały niezaspokojone lub że na ich pokrycie zostały zaciągnięte przez dziecko zobowiązania względem osoby trzeciej (np. zapłata zaległego czynszu najmu mieszkania, zwrot pożyczki zaciągniętej na zakup środków żywności czy na leczenie). Podobnie Sąd nie będzie mógł odmówić zasądzenia alimentów, jeśli potrzeby dziecka zostały zaspokojone, ale z jego własnych środków, których uprawniony do alimentacji nie ma obowiązku zużywania na zaspokojenie swych bieżących potrzeb (np. gdy dziecko sprzedało jakiś składnik swojego majątku, aby uzyskać środki  na pokrycie kosztów swojego utrzymania).

Tylko 3 lata wstecz – kiedy roszczenie o alimenty się przedawni?

Zgodnie z art. 137 §1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, roszczenia o poszczególne raty świadczenia alimentacyjnego przedawniają się z upływem lat trzech. Oznacza to, że co prawda uprawniony może dochodzić alimentów po wielu latach, jednak jego żądanie może być skuteczne w zasadzie jedynie w odniesieniu do rat należnych za trzy lata, licząc wstecz od wytoczenia powództwa. Dlatego też, konstruując pozew o zaległe alimenty, należy po prostu wyliczyć kwotę odpowiadającą wartości niezaspokojonych potrzeb z okresu ostatnich trzech lat.

Pamiętaj! Zarzut przedawnienia uwzględniany jest przez Sąd jedynie na wniosek pozwanego. Jeśli zatem dziecko dochodzi zaległych alimentów za okres np. 5 lat, a zobowiązany rodzic nie podniesie zarzutu przedawnienia, to Sąd powinien zasądzić całą dochodzoną kwotę.

Zawieszenie biegu przedawnienia

Obowiązujące przepisy prawne przewidują liczne sytuacje, w których bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu bądź też zostaje przerwany. Z punktu widzenia interesów dziecka dochodzącego alimentów, najistotniejszy jest fakt, iż bieg terminu ich przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu co do roszczeń, które przysługują dzieciom przeciwko rodzicom przez cały czas trwania władzy rodzicielskiej. Przedawnienie zatem biegnie wyłącznie, gdy władza rodzicielska nie przysługuje obojgu rodzicom (na skutek jej zawieszenia, pozbawienia lub osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości), oraz wtedy, gdy władza ta nie przysługuje temu z nich, od którego dziecko dochodzi alimentów.

Celem zilustrowania można posłużyć się następującym przykładem:

18-letnia Maja Nowak jest córką Adama Nowaka i Anny Nowak. Annie Nowak przysługiwała władza rodzicielska nad dzieckiem od momentu jego urodzenia do uzyskania przez nie pełnoletności, zaś Adam Nowak był tej władzy pozbawiony. W tej sytuacji Maja może domagać się poza bieżącymi alimentami:

a) od matki – zaległych alimentów za cały miniony okres, bieg terminu ich przedawnienia rozpoczął się bowiem dopiero z momentem ukończenia przez dziecko 18 roku życia (władza rodzicielska matki wtedy wygasła), a zakończy się z chwilą ukończenia 21 roku życia;

b) od ojca – zaległych alimentów wyłącznie za okres 3 lat sprzed wytoczenia powództwa, alimenty za wcześniejszy okres uległy już bowiem przedawnieniu, które biegło z uwagi na nieprzysługiwanie ojcu władzy rodzicielskiej.

Pamiętaj! Zawieszenie nie niweczy rozpoczętego przedawnienia, tzn. biegnie ono nadal z chwilą ustania przyczyny zawieszenia.

Przerwanie biegu przedawnienia

Aby nie dopuścić do przedawnienia alimentów, uprawniony może podjąć określone czynności, które mają na celu przerwanie biegu ich przedawnienia. Zgodnie bowiem z art. 123 §1 kodeksu cywilnego bieg przedawnienia przerywa się przez:

a) każdą czynność przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia lub zabezpieczenia roszczenia;

b) uznanie roszczenia przez osobę, przeciwko której roszczenie przysługuje;

c) wszczęcie mediacji.

Bieg przedawnienia przerywają następujące czynności:

  • wytoczenie powództwa o alimenty (wniesienie pozwu przerywa bieg przedawnienia tylko co do roszczeń objętych żądaniem pozwu),
  • zawezwanie do próby ugodowej
  • złożenie wniosku o wszczęcie egzekucji
  • potwierdzenie zobowiązanego rodzica (najlepiej w formie pisemnej), że ciąży na nim obowiązek uiszczenia alimentów na dziecko w określonej wysokości za dany okres (uznanie).

Pamiętaj! Po każdym przerwaniu przedawnienia biegnie ono na nowo. Jeżeli zatem przed upływem terminu przedawnienia dojdzie do jego przerwania na skutek ww. czynności, to termin ten należy liczyć od początku, tj. tak jakby wcześniej nie upłynęła żadna jego część.

Egzekucja alimentów zasadzonych wyrokiem

Stwierdzone prawomocnym wyrokiem lub ugodą sądową roszczenia alimentacyjne również ulegają przedawnieniu trzyletniemu. Oznacza to, że można egzekwować alimenty zasądzone prawomocnym orzeczeniem tylko za okres lat trzech, licząc wstecz od wszczęcia egzekucji. Dlatego też, jeśli zobowiązany rodzic nie płaci, to aby wyegzekwować wszystkie zasądzone należności,  należy wystąpić z wnioskiem o komorniczą egzekucję jeszcze przed upływem 3 lat od momentu wymagalności pierwszych zasądzonych sądownie alimentów.

Jednocześnie, jak wskazano wyżej, wniosek o wszczęcie egzekucji przerywa bieg przedawnienia, zaś skutku tego nie zniweczy ewentualne późniejsze umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu bezskuteczności (jeśli dłużnik nie będzie miał aktualnie żadnego majątku). W tej sytuacji, uprawniony do alimentów będzie mógł złożyć kolejny wniosek egzekucyjny w terminie 3 lat od dnia następującego po uprawomocnieniu się postanowienia komornika o umorzeniu egzekucji jako bezskutecznej i nie narazi się na zarzut przedawnienia.

Pamiętaj! Jeżeli uprawniony do alimentów żąda wyegzekwowania całej należności zasądzonej wyrokiem, to komornik nie może umorzyć postępowania egzekucyjnego co do należności za okres sprzed trzech lat, nawet na skutek zarzutu przedawnienia podniesionego przez dłużnika. W tym przypadku zobowiązany rodzic musi wystąpić z powództwem przeciwegzekucyjnym, żądając  pozbawienia wyroku wykonalności w części przedawnionej.

BRAK KOMENTARZY

Dodaj komentarz