Strona główna Małe dziecko Alimenty na dziecko – fakty i mity

Alimenty na dziecko – fakty i mity

Alimenty na dziecko – fakty i mity

Zaspokajanie podstawowych potrzeb dziecka jest obowiązkiem, które spoczywa zarówno na matce, jak i ojcu dziecka. Bezsprzecznie wiąże się z wydatkami. Co w sytuacji, gdy utrzymanie dziecka, nie jest dla rodzica takie oczywiste? Kiedy wystąpić o alimenty na dziecko? I jak długo rodzic musi płacić alimenty? Czy pozbawienie praw rodzicielskich męża wpływa na zasądzenie alimentów?

Kiedy należą się alimenty?

Rodzice zobowiązani są do świadczeń alimentacyjnych na rzecz dziecka, jeśli nie jest ono jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie. Możliwość samodzielnego utrzymania zachodzi wtedy, gdy dziecko z własnych dochodów lub z posiadanego majątku może zaspokoić swoje podstawowe potrzeby życiowe, tj. pokryć m.in. koszty związane z mieszkaniem, wyżywieniem, nauką, zakupem odzieży  i środków higieny osobistej. Tym samym, jeśli dziecko uzyskuje dochody, ale nie pozwalają one na pokrycie ww. wydatków, to alimenty rodzic musi płacić.

PAMIĘTAJ! Obowiązek alimentacyjny obciąża oboje rodziców i jest niezależny od tego, czy dziecko urodziło się w małżeństwie.

Wysokość alimentów

Na wysokość alimentów wpływają dwie okoliczności:

  • zakres usprawiedliwionych potrzeb dziecka
  • możliwości zarobkowe i majątkowe jego rodziców.

Uzasadnione potrzeby dziecka a alimenty

Potrzeby usprawiedliwione to takie, których zaspokojenie pozwala dziecku żyć w warunkach odpowiadających jego wiekowi, stanowi zdrowia i wykształceniu. Nie chodzi jednak wyłącznie o zabezpieczenie minimum egzystencji. Jeśli dziecko ma pasje bądź szczególne uzdolnienia, które chce rozwijać, to rodzice również powinni uwzględniać te okoliczności przy ustalaniu należnych alimentów.

Możliwości zarobkowe rodziców a alimenty

Na drugim biegunie są możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców, których w żadnym wypadku nie należy utożsamiać z faktycznie uzyskiwanymi dochodami. Rodzice muszą w pełni wykorzystywać swoje umiejętności, wiedzę i nabyte kwalifikacje, aby zaspokoić potrzeby swoich pociech. Jeśli rodzic, będący z wykształcenia lekarzem w celu uniknięcia płacenia alimentów, podejmie pracę za minimalne wynagrodzenie krajowe, to ustalając wysokość alimentów, sąd powinien wziąć pod uwagę zarobki, jakie rodzic byłby w stanie osiągnąć, podejmując pracę w wyuczonym zawodzie. Rzeczywisty dochód będzie uwzględniany, jeśli rodzic ten wykaże, że nie może podjąć pracy odpowiedniej do przygotowania zawodowego z przyczyn od niego niezależnych, np. brak ofert pracy.

PAMIĘTAJ! Nie istnieją uśrednione stawki świadczeń alimentacyjnych, do których można odwoływać się, ustalając wysokość alimentów.

Alimenty na pełnoletnie dziecko

Powszechnie pokutuje przekonanie, że obowiązek płacenia alimentów na dziecko kończy się wraz z osiągnięciem przez nie pełnoletniości. W rzeczywistości nie ma jednak żadnej granicy wieku, która powodowałaby wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego. Zawsze należy oceniać, czy dziecko zdolne jest już do samodzielnego utrzymania się. Jeśli zatem po ukończeniu 18 roku życia dziecko chce kontynuować naukę (nawet jeśli ma już wyuczony zawód i możliwość pracy), to rodzice zobowiązani są łożyć na jego utrzymanie stosownie do potrzeb dziecka i własnych możliwości.

Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego

Rodzice mogą uchylić się od alimentów na rzecz dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się. Brak starań rozumiany jest przede wszystkim jako sytuacja, w której dziecko pełnoletnie, przygotowane już do pracy zaniedbuje studia i nie zdaje z własnej winy we właściwym terminie egzaminów. Podobnie, jeśli dziecko się nie uczy i nie szuka zatrudnienia, mimo że jego wykształcenie i umiejętności wskazują, że pracę mógłby znaleźć.

Nadmierny uszczerbek związany z koniecznością alimentowania dziecka powstaje z kolei wtedy, gdy płacenie alimentów uniemożliwia zaspokajanie podstawowych potrzeb jego rodziców. Nie można na rodziców nakładać obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletnich dzieci „kosztem” ich zdrowia czy też popadnięcia w ubóstwo.

PAMIĘTAJ! Wygaśnięcie obowiązku alimentacyjnego nie następuje automatycznie.  Jeśli rodzic zobligowany jest mocą wyroku sądowego do uiszczania alimentów, konieczne jest wystąpienie z powództwem o uchylenie obowiązku alimentacyjnego.             

Pozbawienie i ograniczenie władzy rodzicielskiej a alimenty

Obowiązek alimentacyjny jest niezależny od władzy rodzicielskiej i spoczywa także na rodzicach, którym władza ta została ograniczona lub zostali jej pozbawieni.

Pozbawienie lub ograniczenie władzy rodzicielskiej nie jest podstawą do obniżenia świadczeń alimentacyjnych.

Alimenty bez wyroku sądu

Nie ma konieczności występowania na drogę sądową o zasądzenie alimentów, jeśli rodzic płaci je na dziecko regularnie. Wystarczy porozumienie co do wysokości alimentów oraz formy i terminu  ich płatności. Umowa dla swej waż­no­ści nie wymaga żad­nej kon­kret­nej formy.

Gdy obawiamy się jednak, że – mimo uzgodnień – alimenty nie będą uiszczane w terminie, warto zastanowić się nad zawarciem umowy w formie aktu notarialnego, w którym rodzic – zobligowany do płacenia alimentów – złoży oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji. W razie zaprzestania płatności taki akt notarialny po nadaniu mu klauzuli wykonalności przez sąd, będzie mógł być podstawę egzekucji komorniczej.

Jeśli nie potrafimy dojść do porozumienia, bądź też, gdy zobowiązany nie wywiązuje się z przyjętych ustaleń, należy wystąpić do sądu o zasądzenie alimentów. Pozew można złożyć w Sądzie Rejonowym miejsca zamieszkania dziecka. Dziecko, które ukończyło 18 lat składa pozew we własnym imieniu, a dziecko niepełnoletnie powinno być  reprezentowane przez rodzica. Pozew jest wolny od opłaty sądowej.

PAMIĘTAJ! Forma ustalenia alimentów jest istotna z punktu widzenia świadczeń z funduszu socjalnego. Ich uzyskanie jest możliwe jedynie po wcześniejszym ustaleniu bezskuteczności egzekucji prowadzonej na podstawie orzeczenia pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd (np. wyrok zasądzający alimenty). Umowy alimentacyjne (niezależnie od formy) nie spełniają tego warunku.  

BRAK KOMENTARZY

Dodaj komentarz